کربلایی110/علی اکبر محمدزاده مازندرانی

***پاسخ به سوالاتی در باب احکام طلاق***

((مدت عده برای زنان ))

در قرآن کریم می خوانیم: «و اللائی یئسن من المحیض من نسائکم ان ارتبتم فعدتهن ثلاثه اشهر و اللائی لم یحضن»؛ و از زنان شما آنهایی که از عادت ماهانه مأیوس شده اند، اگر در وضع آنها (از نظر بارداری و عوارض دیگر) شک دارید، عده آنها سه ماه است و زنانی که عادت ماهانه ندیده اند (نیز عده شان سه ماه است) (طلاق/4). در آیه 228 سوره بقره راجع به مدت عده زن آمده است: «و المطلقات یتربصن بانفسهن ثلاثه قروء»؛ و زنان طلاق داده شده تا سه پاکی منتظر بمانند." زنهای مطلقه سه "قرء" که درباره سه قرء، بعضی گفته اند سه " طهر " یا سه عادت تربص می کنند، یعنی باید سه عادت بعد از طلاق برای اینها پیدا بشود تا عده شان تمام شود.
ممکن است زنی باشد که از سن حیض گذشته باشد، اصطلاحا به او " یائسه " می گویند. ممکن است زنی باشد که از سن حیض نگذشته است ولی حائض نمی شود.
این هم باز دو جور است، گاهی محل شک است، معلوم نیست که علت حائض نشدنش سن است یا یک بیماری، و گاهی محل شک نیست. زنهایی که حائض نمی شوند ولی.......

بقیه در ادامه مطلب

ادامه مطلب

نوشته شده توسط كربلايي در شنبه 1388/07/18 ساعت 17:26 موضوع ازدواج و زنان واجتماع: | لينک ثابت

***پاسخ به سوالاتی در باب احکام طلاق***

فلسفه عده نگه داشتن برای زن مطلقه

از جمله تدابیری که برای منفسخ نشدن پیمان ازدواج به کار برده شده است ، تدابیری است که برای زمان طلاق و بعد از طلاق اتخاذ شده است. ( برخی تدابیر، تدابیر ابتدایی است که می خواهد «کار» منجر به طلاق نشود، و تدابیر دیگری اخذ شده است برای اینکه اگر طلاق صورت گرفت مهلت و فرجه و فرصتی باشد که این قضیه عود کند و به حال اول برگردد.) اسلام برای زن مطلقه، الا موارد استثنائی، عده قائل شده است. البته ما دو جور طلاق داریم: طلاق بائن و طلاق رجعی. طلاق بائن طلاقی است که به صرف طلاق کار تمام است یعنی عده ای در کار نیست، مثل طلاقهایی که به صورت خلع صورت می گیرد. طلاق خلع آن جایی است که کراهت از ناحیه زوجه شروع می شود نه از ناحیه زوج، و زوجه برای اینکه مرد را به طلاق راضی کند یک چیزی به او می دهد، مثلا مهرش را می بخشد، یا حق دیگری دارد آن را می بخشد، یا پول دستی به او می دهد و مرد طلاق می دهد. در اینجا دیگر حق رجوع سلب شده است. یا زنی که به اصطلاح غیرمدخوله باشد، یعنی ازدواجی که به زفاف منتهی نشده باشد، آن هم عده ندارد. و یا زنی که به حد یاس رسیده باشد ( یائسه شده باشد ) که دیگر زاینده و بچه زا نیست، او هم عده ندارد. اینها را " طلاق بائن " می گویند. غیر این را " طلاق رجعی " یا " طلاق عدی " می گویند، یعنی طلاقهایی که عده دارد و حق رجوع هم در آنها باقی است. یک فلسفه عده همین است که مهلت و فرصتی باشد. اغلب، طلاقها در اثر یک عصبانیت یا ناراحتی پیش می آید، فورا می گویند برویم طلاق بدهیم و زود طلاق می دهند. این عصبانیتها و ناراحتیها چند روز هست، بعد تدریجا فرو می نشیند و پشیمانی رخ می دهد. اگر عده در کار نباشد، گرماگرم کار از این طرف این طلاق می دهد، از آن طرف او می رود ازدواج می کند، بعد که پشیمان شد دیگر راه رجوعی نیست. این است که این مهلت را برقرار کرده اند برای اینکه فرصتی برای بازگشت باشد.

آشنایی با قرآن 8 صفحه 19 و 20

نوشته شده توسط كربلايي در شنبه 1388/07/18 ساعت 17:24 موضوع ازدواج و زنان واجتماع: | لينک ثابت

این پست تقدیم به دوستانی که درباب ازدواج موقت سوال داشتند

احکام ازدواج موقت در قانون مدنی

در قانون مدنی، فصل ششم از کتاب نکاح، مخصوص نکاح منقطع است و سه جمله ساده هم بیش نیست. اول اینکه نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد. دوم اینکه مدت نکاح منقطع باید کاملا معین شود، سوم اینکه احکام مربوط به مهر و ارث در نکاح منقطع همان است که در فصلهای مربوط به مهر و ارث گفته شده است. تمام مواد آن پنج فصل جز آنجا که تصریح شده است مانند ماده 1069 و یا آنچه مربوط به طلاق است، مشترک است میان نکاح دائم و منقطع مثلا ماده 1062 که میگوید: " نکاح واقع میشود به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحا دلالت بر قصد ازدواج نماید " مخصوص نکاح دائم نیست، به هر دو نکاح مربوط است. شرائطی که برای عاقد یا عقد یا زوجین ذکر کرده است نیز مربوط به هر دو نکاح است.

بقیه در ادامه مطلب

ادامه مطلب

نوشته شده توسط كربلايي در سه شنبه 1388/07/14 ساعت 13:0 موضوع ازدواج و زنان واجتماع: | لينک ثابت

همانندی پاره ای از احکام ازدواج موقت با ازدواج دائم

ازدواج موقت و دائم در پاره ای از آثار با هم یکی هستند و در قسمتی اختلاف دارند. آنچه در درجه اول، این دو را از هم متمایز میکند یکی اینست که زن و مرد تصمیم میگیرند بطور موقت با هم ازدواج کنند و پس از پایان مدت، اگر مایل بودند تمدید کنند تمدید میکنند و اگر مایل نبودند از هم جدا میشوند. دیگر اینکه از لحاظ شرایط، آزادی بیشتری دارند که بطور دلخواه بهر نحو که بخواهند پیمان می بندند. مثلا در ازدواج دائم خواه ناخواه مرد باید عهده دار مخارج روزانه و لباس و مسکن و احتیاجات دیگر زن از قبیل دارو و طبیب بشود، ولی در ازدواج موقت .......

بقیه در ادامه مطلب

ادامه مطلب

نوشته شده توسط كربلايي در یکشنبه 1388/07/12 ساعت 11:40 موضوع ازدواج و زنان واجتماع: | لينک ثابت

ميزان زكات فطره از سوي مراجع معظم تقليد 1500 تومان اعلام شد.

ميزان فطريه از سوي مراجع معظم تقليد حضرات آيات خامنه‌اي، وحيد خراساني، صافي‌گلپايگاني، مكارم‌شيرازي، نوري‌همداني و موسوي‌اردبيلي براي هر نفر و بر اساس قوت غالب گندم مبلغ 1500 تومان و براساس قوت برنج 4 هزار تومان اعلام شده است.

بر اساس اين گزارش كفاره روزه غيرعمدي به ازاي هر روز 500 تومان است.

نوشته شده توسط كربلايي در پنجشنبه 1388/06/26 ساعت 16:14 موضوع پاسخ به سوالات شرعی: | لينک ثابت

خداوند در قرآن می فرماید:«يا ايها الذين امنوا اتقوا الله و امنوا برسوله يؤتكم كفلين من رحمته و يجعل لكم نورا تمشون به و يغفر لكم و الله غفور رحيم×لئلايعلم اهل الكتاب الا يقدرون على شى ء من فضل الله و ان الفضل بيد الله يؤتيه من يشاء و الله ذو الفضل العظيم (حديد/28 و 29) » :دو آيه آخر سوره مباركه حدید است.در آيه اول خطاب به اهل ايمان مى فرمايد:اى اهل ايمان تقواى الهى را داشته باشيد و به پيامبر خدا ايمان بياوريد تا خداى متعال دو بهره و دو حظ از رحمت خود به شمابدهد و به شما نورى عنايت كند كه در پرتو آن نور راه برويد و تاخداى متعال شما را بيامرزد و خدا آمرزنده و مهربان است. در آيه هفتم اين سوره خطاب به مؤمنين می گوید: «امنوا بالله و رسوله » اى مؤمنين ايمان به خدا و رسول بياوريد.

 اين سؤال قهرا به وجود مى آيد كه ايمان اهل ايمان كه تحصيل حاصل است!فرض اين است كه مخاطب خود اهل ايمان هستند،چگونه به اهل ايمان امر مى شود به ايمان؟مثل اين است كه به كسى كه روزه دارد امر كنيم كه روزه بگير.آن كه روزه دارد،ديگر«روزه بگير»يعنى چه؟!امر به كارى به كسى بايد كرد كه كارى را كه نكرده است انجام بدهد،و اما اگر كسى چيزى را واجد است امر به ايجاد آن از قبيل تحصيل حاصل است.پس چگونه است كه در اين سوره اين تعبير راجع به اهل ايمان آمده است؟

ادامه مطلب

نوشته شده توسط كربلايي در سه شنبه 1388/06/10 ساعت 6:13 موضوع معارف اسلامی: | لينک ثابت

اساسا برنامه ماه مبارک رمضان برنامه انسان سازی است، یعنی برنامه این است که انسانهای معیوب در این ماه خود را تبدیل به انسانهای سالم، و انسانهای سالم خود را تبدیل به انسانهای کامل کنند. برنامه ماه مبارک رمضان برنامه تزکیه نفس است، برنامه اصلاح معایب و رفع نواقص است، برنامه تسلط عقل و ایمان و اراده، بر شهوات نفسانی است، برنامه دعاست، برنامه پرستش حق است، برنامه پرواز به سوی خداست، برنامه ترقی دادن روح است، برنامه رقاء دادن روح است. اگر بنا باشد که ماه مبارک بیاید و انسان سی روز گرسنگی و تشنگی و بی خوابی بکشد و مثلا شبها تا دیروقت بیدار باشد و به این مجلس و آن مجلس برود و بعد هم عید فطر بیاید، و با روز آخر شعبان یک ذره هم فرق نکرده باشد، چنین روزه ای برای انسان اثر ندارد. اسلام که نمی خواهد همینطور مردم دهانشان را ببندند. دهانشان را ببندند یا نبندند، برای اسلام فرق نمی کند. 

ادامه مطلب

نوشته شده توسط كربلايي در دوشنبه 1388/06/09 ساعت 3:14 موضوع معارف اسلامی: | لينک ثابت

((تخلف از موارد الزامى نشوز محسوب مى شود ))

اسلام همان گونه كه در واگذارى هر مسئولیتى، بر صلاحیت فكرى و اخلاقى فرد مسئول تأكید دارد، در مسأله سپردن ریاست خانواده هم به مرد تأكیدات، تمهیدات و حتى تهدیداتى دارد، كه او را بر صراط مستقیم و مرز عدالت قرار دهد. بنابراین اگر مى فرماید: «الرجال قوامون على النساء»؛ مردان سرپرست زنانند (نساء/34) و مردان را كارگزاران و قوام و كسانى كه كمر همت بر امور خانواده بسته اند معرفى مى نماید، در كنارش با دعوتهاى لطیفى چون «كونوا قوامین بالقسط»؛ اى كسانى كه ایمان آورده اید! برپا كنندگان عدل و داد باشید (نساء/135) و یا «عاشروهن بالمعروف»؛ و با آنها خوشرفتارى كنید (نساء/19) و یا «لا تضاروهن لتضیقوا علیهن»؛ در حد توان خود، آنان را (تا سر آمد عده شان ) در همان جا كه خود ساكنید سكونت دهید و به آنها آسیب و زیان نرسانید تا عرصه را بر آنان تنگ كنید (طلاق/6) و یا «وأتمروا بینكم بالمعروف»؛ و (درباره ى فرزند) به شایستگى میان خود به مشورت و توافق برسید (طلاق/6) و «قل امر ربى بالقسط»؛ بگو: پروردگارم به انصاف فرمان داده است (اعراف/29) آنان را به بسط عدالت و معاشرت احسن و بر حذر بودن از هر گونه اضرار و تعدى، فرا مى خواند، و بر سازش بر اساس معروف، و رفتار شایسته نسبت به بندگان خدا كه به سبب همسرى و فرزندى در كفالت او هستند، تأكید و سفارش فراوان مى نماید. از آنجا كه احكام، تابع مصالح و مفاسد است خداى حكیم بدون رعایت مصالح، امور خانواده را به مرد واگذار نمى كند، در تقسیم بندى وظایف پدر در كانون خانه و خانواده پیوسته در جایگاه نوعى قضاوت و شهادت است، بنابراین بیش از هر كس به رعایت عدالت و تقوى سزاوارتر مى باشد.

و از سویى چون ریشه هاى عدالت اجتماعى در خانواده شكل مى گیرد، والدین در ترسیم و تحكیم بناى عدالت بیشترین نقش را در نظام تربیتى دارند. و همچنین از مفاهیم بسیارى از آیات تأكید بر این دادگسترى ملموس است. به همین جهت مرد حق حاكمیت دارد ولى حق تحكم ندارد، و در حاكمیت نه تنها بایستى رعایت عدالت نماید بلكه باید رعایت اصل «عفو» را به سبب «و ان تعفوا اقرب للتقوى»؛ و گذشت شما به تقوا نزدیك تر است (بقره/237) و اصل «فضل» را در روابط خانواده به واسطه «لا تنسوا الفضل بینكم»؛ و بزرگوارى را در میان خودتان فراموش نكنید (بقره/237) پیوسته مورد توجه و نظر داشته باشد، كه این همان تأكید بر اخلاق و تلطیف در حقوق است.
چه زیبا و لطیف قرآن مى فرماید كه در نظام همسردارى لازم است رعایت «هن لباس لكم و انتم لباس لهن»؛ آنها براى شما لباسند و شما براى آنها لباسید (بقره/187) بر اساس حفظ احترام متقابل و توجه به كرامت انسانى از سوى زوجین بشود. و هر دو در جهت حفظ و حمایت از هم بكوشند، در این محدوده ریاست، از قبیل رابطه ى رئیس و مرئوس نیست بلكه هر چه هست گستره چتر مودت و رحمت و حفاظت و هدایت است، و همانگونه كه لباس پوششى است بر عیوب و اسرار، زن و مرد هم نسبت به یكدیگر، شایسته است كه اینگونه باشند.
شأن دیگر لباس محافظت از سرما و گرما است، این دو هم در فراز و نشیبهاى زندگى و در گرمى و سردى حوادث روزگار باید حامى یكدیگر بوده و از خودنگرى و منافع شخصى بپرهیزند، و همچون لباس و پوششى گرانقدر و ارزشمند موجب زینت یكدیگر باشند.

در مورد وظایف واجب مرد خداوند در آیاتش اشاره می کند که: «و على المولود له رزقهن و كسوتهن بالمعروف»؛ و خوراك و پوشاك آنها به طور شایسته بر عهده ى پدر فرزند است (بقره/233)، بر كسى كه فرزند از آن اوست تأمین خوراك و پوشاك مادر، به گونه اى معروف - مطابق با عرف معقول- واجب است.» و «و عاشروهن بالمعروف؛ با زنان معاشرت نیكو و معروف داشته باشید» (نساء/19)، و «و اسكنوهن من حیث سکنتم من وجدكم؛ بر حسب توانایى و غناى خود مسكن ایشان را فراهم آورید». (طلاق/6)
امیرالمؤمنین در نهج البلاغه در سفارش به فرزندشان می فرماید: «و لا تملك المراة من امرها ماجاوز نفسها فان المراة ریحانة و لیست بقهرمانة»؛ كارى را كه در توانمندى زن نیست، بر او تحمیل مگردان، زنان چون گل بهارى هستند، نه پهلوان سخت كوش و پرتوان. (نهج البلاغه، نامه 31)
به همین جهت اسلام كارهاى دشوار را از دوش زنان برداشته و در مقابل كارهاى كلیدى ترى را چون تربیت و تعلیم، تأمین سكونت و امنیت خانواده را به او واگذار كرده است، تا در رسالت مربى گرى، مادرى و همسرى به خوبى نقش خود را ایفا نماید. از سوى دیگر حسن معاشرت با همسر را در سایه اصل مودت و رحمت بر زوجین واجب نموده، تا خانه و خانواده كه محل نشو و نماى آدمى است، مهد صفا و آرامش باشد، به همین جهت تخلف از حسن معاشرت و رفتار غیرمعروف براى زن و مرد، نشوز و عصیان محسوب مى گردد.
به هر حال وظایف مرد را نسبت به همسر و خانواده اش می توان به صورت زیر بیان نمود:

وظایف الزامى
1- رعایت حسن معاشرت با زوجه، و حفظ روابط بر اساس معروف، و به دور از هر بیعدالتى و ظلم
2- تهیه مسكن همسر، با توجه به توانمندیهاى خود
3- تأمین خوراك و پوشاك زوجه، بر اساس معروف
4- پرهیز از ظلم به زن، و آزار او با بد زبانى و ضرب و شتم
5- رعایت و حفظ حق بیتوته و مضاجعت درباره زن (مثلا اگر یك زن دارد از هر چهار شب یك شب را در كنار او بگذراند.)
6- رعایت فاصله ى بین دو آمیزش با همسر كه بیش از چهار ماه نشود.
7- پرهیز از آمیزش با همسر با فكر زنى دیگر.
8- پرهیز از آمیزش در حضور كودك (كه دو مورد اخیر اگرچه جزء وظایف متقابل محسوب نشده ولیكن مورد تأكید بسیار قرار گرفته)

وظایف غیر الزامى
1- فراهم نمودن انواع خوردنى و میوه و پوشاك براى خانواده
2- شانه خالى نكردن از زیر بار هزینه زندگى
3- برخوردار نمودن همسر و فرزندان از رفاه لازم، و وسعت بخشیدن در زندگى آنان در صورت توسعه ى مالى
4- نیكى به همسر و خشنود ساختن او حتى با تدارك تحفه و هدیه اى
5- آراستن مرد و لباس خوب پوشیدن براى همسر
6- خوشبو نمودن خود براى همسر
7- بیتوته در منزل همسر به هنگام حضور در وطن (خارج از خانه شب را به سر نبرد)
8- آمیزش با همسر هنگام تمایل زوجه
9- خوددارى نكردن از بچه دار شدن زن مگر زنى كه داراى سوء اخلاق و یا كسى كه به فرزندش شیر نمى دهد.
10- بخشیدن همسر در صورت ارتكاب خطا و صبر و مدارا بر بدخلقى او
11- خوددارى از طلاق زن بدون دلیل
12- عدم واگذارى كار، خارج از توان زن (حتى نسبت به امور منزل)
13- آماده كردن زن قبل از آمیزش و خوددارى از برخورد خشن و غیر انسانى
14- رعایت نیكى در گفتار و یاور و همراه خوب بودن براى همسر.
15- ابراز عشق و محبت نسبت به همسر

ترسیم وظایف مردان در روایات:
به طور كلى روایاتى را كه در آن به وظایف مرد صریحا و یا اشارتا آمده است، مى توان در سه دسته آنها را تقسیم نمود:
«دسته اول روایات»
دسته اول روایاتى است كه مربوط به حسن معاشرت و چگونگى رفتار با همسر است، كه نوع رفتار در برخورد متقابل همسر و نیز تمكین او نسبت به وظایف محوله اش بسیار مؤثر و كارآ مى باشد. از جمله:
1- امام رضا ع در روایتى به نقل از رسول خدا ص : خداوند تبارك و تعالى بر جنس مؤنث و افراد آن رقیق تر و مهربانتر است تا نسبت به جنس مذكر، سپس فرمود: هیچ مردى زن محرم خود را خشنود نكند، مگر اینكه خداوند در قیامت او را خشنود سازد.
2- رسول خدا ص فرمود: بهترین شما، بهترین براى همسر و فرزندان خویش است و من بهترین شما براى زن و فرزندان خود هستم.
3- امیرالمؤمنین ع در وصیت خود به محمد حنفیه مى نویسد، با بانوى خود خوش صحبت باش، و براى او همراه خوبى باش، چه در گفتار و چه در كردار، تا عیش تو خالص گردد.
4- امام صادق ع فرمود: خداوند رحمت كند بنده اى را كه امور بین خود و بانویش را به نیكى بگذراند.
5- امام صادق ع به نقل از پیامبرص فرمود: جبرئیل در مورد زنان آنقدر به من وصیت كرد تا اینكه گمان كردم سزاوار نیست شوهر بانوى خود را طلاق دهد، مگر به واسطه عمل فحشاء و كار زشت آشكارى.
6- رسول خدا ص فرمود: هر بانویى كه شوهرش را آزار دهد، خداوند نماز و اعمال نیكش را پذیرا نیست تا اینكه شوهر را یارى و خشنود سازد.... و اول شخصى است كه وارد آتش مى شود. سپس فرمود: مرد هم همان قدر بیچارگى و عذاب دارد، اگر بانویش را آزار دهد و به او ظلم كند، و هر مردى كه بر بدخلقى بانوى خویش صبر كند، خداوند براى هر مرتبه اى از صبر و تحمل او پاداشى براى او قرار مى دهد مانند پاداشى كه براى سختى هاى ایوب به او داد.
7- از امام صادق ع است كه فرمود امیر مؤمنان ع در رساله اى به فرزندشان امام حسن ع   فرمودند: مسؤولیتى بیش از توان بانو باو واگذار مكن، زیرا قرار نگرفتن او در تنگنا و سختى از براى حال او سودمندتر، و از جهت آسودگى او مفیدتر، و از نظر دوام زیبایى و طراوت او بهتر است.
8- اسحاق بن عمار به امام صادق ع عرض مى كند حق بانو بر شوهر چیست، كه اگر شوهر آن را انجام دهد نیكوكار شمرده مى شود؟ امام ع (پس از اشاره به حقوق مالى او) فرمودند: «ان جهلت غفر لها» اگر بانو از روى ندانستن و عدم توجه و خطا، كارى از او سر زد كه مطلوب او نبود، شوهر او را مورد بخشش قرار دهد. سپس امام ع به سیره پدرشان امام باقر ع در این زمینه اشاره مى فرمایند كه از براى ایشان بانویى بود كه پدرم را مورد اذیت قرار مى داد و ایشان (كریمانه) عفو مى نمودند.
9- رسول خدا ص فرمود: بانوان را مورد اكرام قرار نمى دهند مگر مردانى بلند طبع و كریم، و ایشان را مورد اهانت قرار نمى دهند مگر مردانى كه از طبعى حقیر برخوردار باشند.
10- امام صادق ع از رسول خدا ص فرمود: وقتى مرد به همسر خود مى گوید «من تو را دوست دارم» این سخن هرگز از قلب او بیرون نمى رود.
11- محمد بن ادریس در آخر كتاب سرائر روایتى را نقل مى كند كه به امام صادق ع ختم مى شود كه حضرتش فرمود: هر كس كه نسبت به ما (اهل بیت)عشق مى ورزد نسبت به همسران خویش زیاد محبت مى ورزد. (اشاره به اینكه از سیره ایشان این نحوه همسردارى است)
12- از ابن عباس است كه مى گوید از امام صادق ع شنیدم كه مى فرمود: بنده (خدا) زمانى كه نسبت به همسران خویش فزونى در محبت داشته باشد، (بدین سبب) فضیلتى را در ایمان خود زیاد نموده است.

از مجموعه روایات سیره عملى و نظرى رسول خدا ص و ائمه اطهار در این بخش، كه خود معرف اصل «وعاشروهن بالمعروف» و مبین گستره محبت و مودت در خانه و خانواده است، نكاتى ارزشمند حاصل مى گردد، از آن جمله اینكه:
الف: جامعیت احكام اسلامى و توجه خاصى كه اسلام نسبت به بانوان و جایگاه آنان دارد.
ب: احترام گذارى به همسر و توجه به كرامت، و رعایت شرایط و توازن بین توان و تكلیف.
ج: حسن معاشرت و رفتار شایسته مرد و رفق و مداراى او به عنوان قوام و ركن اساسى خانواده، عامل عمده در تدارك امنیت و آرامش خانواده است.
د: حاكمیت مرد بایستى بر اساس رعایت اصل «مودت و رحمت» و به دور از هر گونه زورمدارى و حكم باشد.
ه: حسن سلوك و رفتار شایسته مرد اساسى ترین عامل در ایجاد انقیاد و تمكین و تأثیر پذیرى همسر است و آنگاه كه سایه الفت قرین با حسن نیت از سوى مرد بر فضاى زندگى سایه افكند، تمامى اعضاى خانواده از او متأثر و منفعل مى شوند.
و: اگر مرد تمامى وظایف خویش را از خوراك و پوشاك و مسكن و ... انجام دهد، اما اعتدال در رفتار نداشته باشد، و الگوى مناسب و پسندیده اى در عمل نباشد ضمانتى براى رشد و امنیت و ثبات در خانواده نیست. به همین جهت در دستورات اسلامى حسن معاشرت و رفتار شایسته اصلى ترین وظیفه زن و مرد است.

دسته دوم روایات
در این بخش از روایات وظایف مرد نسبت به تأمین امور مالى و نیازهاى ظاهرى زندگى همسر مورد توجه قرار گرفته است، و شئون و ابعاد مختلف این مسئله مطرح گردیده است از جمله:
1- على ع و فاطمه ع رسول الله ص را براى خدمت، قاضى قرار دادند، پیامبر ص حكم فرمودند كه خدمت در درون منزل را فاطمه ع و در بیرون منزل را على ع انجام دهند.
2- اسحاق بن عمار از امام صادق ع درباره حق زن بر شوهر سؤال مى كند، حضرت فرمودند: اینكه از نظر غذا و خوراكى او را تأمین نماید، و سیر سازد، و از جهت پوشاك و لباس او را تأمین، و اگر خطائى نمود، او را ببخشد.
در این روایت امام صادق ع غیر از توصیه به خوراك و پوشاك مى فرمایند اینكه چهره اش را بر روى خانم در هم نكشد و صورتى قبیح در مقابل همسر به خود نگیرد، و سپس به مقدار متعارف خوراكى ها از روغن و گوشت و مایحتاج زن از قبیل رنگ مو و لباس تابستانى و زمستانى (هر یك دو دست) و تأكید بر خالى نبودن خانه از روغن سر و سركه و زیتون و تدارك قوت همسر اشاره مى نمایند و در خاتمه مى فرماید، نشود میوه اى عمومى باشد مگر اینكه عیال خود را از آن میوه اطعام كند.» ملاحظه مى شود كه در این كلام گستره نفقه را در ابعاد مختلف كه در برگیرنده همه نیازهاى عرفى زن است اشاره مى فرمایند.
3- امام موسى ع فرمود: سزاوار است مرد بر عیال خود توسعه مالى ایجاد كند تا زن آرزوى مرگ او را نكند.... و فرمودند وقتى براى مرد وسعت در نعمت ایجاد مى شود، سزاوار است او هم نسبت به خانواده كه نیاز به او دارند وسعت ایجاد نماید.
4- امام هفتم فرمودند: خانواده مرد (چون تأمین امور زندگیشان با اوست مثل) اسیران او هستند، هر كه خداوند به او نعمتى عنایت كرد، باید براى افرادى كه تحت كفالت او هستند توسعه ایجاد كند و اگر چنین نكند یقینا آن نعمت از بین مى رود.
5- پیامبر اكرم ص فرمود: هر كه وارد بازار شود و تحفه اى خریدارى كند و آن را براى خانواده خویش حمل كند (از جهت آثار عمل) مانند كسى است كه مالى را به جانب گروهى كه نیازمند آن هستند حمل مى كند.
6- پیامبر اكرم ص فرمود: بدترین مردان كسى است كه تهمت مى زند، بخیل است و بد زبان و به تنهایى مى خورد ... و عیالش را به دیگران وا مى گذارد.
7- از امام صادق ع از رسول خدا ص فرمودند: مورد لعن و نفرین است (دو بار تكرار فرمودند) كسى كه كارش را به دوش دیگران اندازد، و ملعون است ملعون كسى كه عائله و حق آنان را ضایع و تباه نماید.

در این دسته از روایات اداره امور اقتصادى زندگى در تمامى ابعاد و با توجه به نیازمندى اعضا بر عهده مرد نهاده شده، و تدارك امور همسر در این زمینه با شوهر است.
دسته سوم از روایات
قبل از پرداختن به روایات در این بخش لازم است دو نكته اساسى مورد توجه قرار گیرد:
الف: در تفكر اسلامى ازدواج فقط براى ارضاى تمایلات جنسى صرف نیست، بلكه عامل انتقال ارزشها از سلف به خلف و از گذشتگان به آیندگان است، اینجا است كه سلامت نفس و حفظ كرامت انسان و قوام و تداوم صفات برازنده نیازمند به یك سلسله بایدها و نبایدها و دستورات و قوانین است.
ب: نكاح و پیوند ازدواج یك نیاز ظاهرى محض نمى باشد، بلكه منشأ توسعه اصل «مودت و رحمت» بر زندگى بشر است و تعبیر زیباى «و جعل بینكم مودة و رحمة» یك جعل اعتبارى نیست بلكه واقعیتى است كه ریشه در عمق جان و سرشت و روان زن و مرد دارد، بخش اول آن كه مودت است از عشقى پاك و بى آلایش سرچشمه مى گیرد، و بخش دوم آن كه رحمت است برخاسته از حس ایثار و گذشت و فرانگرى و دیگراندیشى است، و به مفهوم مایه هاى زندگى را بر اساس عشقى راستین به دیگرى تقدیم داشتن، كه هر دو از خصایص فطرى بشر است. بر این اساس همه روابط زندگى زناشویى متأثر از این اصل است حتى استمتاع و توالد و تناسل.

و بخش سوم از روایات مربوط به وظایف مرد و زن و نسبت به نحوه ارتباط آنها مى شود. از جمله:
1- حسن بن جهم گفت: موسى بن جعفر را دیدم كه خضاب كرده، سر و ریش خود را رنگ كرده است، با تعجب از ایشان پرسیدم، فدایتان شوم شما خضاب كرده اید؟ در جواب فرمودند: به خود رسیدن و آماده شدن براى همسر از چیزهایى است كه موجب ازدیاد پاكدامنى بانوان مى شود، خیلى وقتها بانوان عفت را ترك مى كنند به دلیل اینكه شوهرانشان به خود نمى رسند. سپس فرمود: آیا خوشنود مى شوى بانویت را آنگونه ببینى كه خود آنگونه هستى در صورتى كه خودآرایى نكنى؟ گفتم خیر، فرمودند: این همان است. و سپس ادامه دادند: نظافت، خوشبویى، كوتاه كردن موهاى زاید و آمیزش فراوان از ویژگیهاى پیامبران است.
2- پیامبر اكرم ص فرمود: مروت خود را نابود مى كند مردى كه شب را در غیر منزل خود به سر برد در شهرى كه خانواده اش در آن شهر است.
3- از روایات باب اول از ابواب قسم و نشوز و شقاق استفاده مى شود كه مرد هر چهار شب یكبار لازم است با همسر خویش مضاجعت و هم بسترى داشته باشد.
4- صفوان بن یحیى از امام صادق ع سؤال مى كند: مردى زن جوانى دارد كه چند ماه و گاه یك سال به او نزدیك نمى شود، و قصد ضرر رسانیدن به او را ندارد - مصیبت زده است - آیا گناه مى كند؟ حضرت فرمود: اگر چهار ماه همسر را ترك كند بعد از آن گناه كرده است.
5- امام صادق ع فرمود: همچون پرندگان با بانوان خویش آمیزش نكنید، حتما باید مكث و درنگ كنید.
6- امام صادق ع مى فرماید: در صورتى كه كودكى در خانه باشد، مرد نباید با بانو و كنیزش آمیزش كند این از امورى است كه زنا در پى خواهد داشت.
7- در حدیث «اربع ماة» از امام على ع است كه هنگامى كه مردى با همسرش مى آمیزد نباید تعجیل نماید، زیرا از براى جنس مؤنث هم نسبت به امر زناشویى نیازى است كه باید مورد توجه مرد قرار گیرد.
8- دسته ای از روایات است كه مضمون آن این است كه هرگز نباید با شهوت زن دیگرى با همسر خود آمیزش داشت.
9- امام باقر ع از قول رسول خدا ص فرمود: سه چیز جفا محسوب مى شود و مورد سوم اینكه مرد بدون ملاعبه، مواقعه نماید.
10- از امام صادق ع سؤال مى شود درباره «لا تضار والدة بولدها ولا مولود له بولده» امام ع مى فرماید: گاه زنى بچه شیر مى دهد، و هنگامى كه شوهر اراده آمیزش مى كند، ولى زن از نگرانى حامله شدن شوهر را رد مى كند، و گاه زن ابراز تمایل به مرد مى كند، و مرد خوف حامله شدن همسر را دارد، و ابا و خوددارى مى نماید خداوند متعال نهى فرموده از اینكه مرد به زن ضرر وارد نماید، یا زن به مرد ضرر وارد كند از ترس بچه دار شدن.

نتیجه ى تتبع در آیات و روایات مربوط به بیان وظایف زوج - كه تخلف از موارد الزامى آن نشوز محسوب مى شود - آن است كه بعضى از این متون درصدد بیان موارد وجوب و الزام عملى زوج نسبت به همسر و یا خانواده است، و بعضى دلالت بر تأكید و توصیه به رعایت اصول ارزشى در خانواده و براى تثبیت و تحكیم روابط زوجین و گرمى كانون خانواده است.

تفسیر الميزان، ج 9، ص 160-159، جواهر الكلام، ج 31، ص 207، ج 31/208،

نوشته شده توسط كربلايي در دوشنبه 1388/04/22 ساعت 6:16 موضوع معارف اسلامی: | لينک ثابت

معيار در شناخت گناهان كبيره از صغيره

در اينكه معيار در شناخت گناهان كبيره از صغيره چيست، بين علما، گفتگو و اختلاف فراوان شده، كه در مجموع 5 معيار را بيان كرده‏اند:
 1- هر گناهى كه خداوند در قرآن، براى آن وعده عذاب داده باشد.
 2- هر گناهى كه شارع مقدس، براى آن حد تعيين كرده، مانند شرابخوارى يا زنا و دزدى و مانند آن كه تازيانه و كشتن و سنگسار از حدود آنها است و در قرآن به آن هشدار داده است.
 3- هر گناهى كه بيانگر بى اعتنايى به دين است.
 4- هر گناهى كه حرمت و بزرگ بودنش با دليل قاطع ثابت شده است.
 5- هر گناهى كه در قرآن و سنّت، انجام دهنده آن، شديداً تهديد شده است.(۱)
 در مورد شماره گناهان كبيره، برخى آن را 7 عدد و برخى 10 و برخى 20 و بعضى 34 و بعضى 40 عدد و بيشتر، ذكر نموده‏اند. بايد توجه داشت كه اين تفاوت از آيات و روايات مختلف، اقتباس و جمع آورى شده و بخاطر آن است كه همه گناهان كبيره نيز يكسان نيستند.
 گناهان كبيره از ديدگاه امام خمينى قدس سره‏
 در كتاب تحرير الوسيله امام خمينى قدس سره در مورد معيار گناهان كبيره، چنين آمده است:
 1- گناهانى كه در مورد آنها در قرآن يا روايات اسلامى وعده‏ى آتش دوزخ، داده شده باشد.
 2- از طرف شرع، به شدت، از آن نهى شده است.
 3- دليل، دلالت دارد كه آن گناه، بزرگتر از بعضى از گناهان كبيره است.
 4- عقل، حكم كند كه فلان گناه، گناه كبيره است.
 5- در ذهن مسلمينِ پاى‏بند به دستورات الهى، چنين تثبيت شده كه فلان گناه، از گناهان بزرگ است.
 6- از طرف پيامبر ص يا امامان عليهم السلام در خصوص گناهى تصريح شده كه از گناهان كبيره است.
 سپس مى‏گويند: گناهان كبيره، بسيار است، بعضى از آنها عبارتند از:
 1- نا اميدى از رحمت خدا.
 2- ايمن شدن از مكر خدا.
 3- دروغ بستن به خدا يا رسول خدا ص و يا اوصياى پيامبرعليهم السلام‏
 4- كشتن نا بجا.
 5- عقوق پدر ومادر.
 6- خوردن مال يتيم از روى ظلم.
 7- نسبت زنا به زن با عفت.
 8- فرار از جبهه جنگ با دشمن.
 9- قطع رحم.
 10- سحر و جادو.
 11- زنا.
 12- لواط.
 13- دزدى.
 14- سوگند دروغ.
 15- كتمان گواهى. (در آنجا كه گواهى دادن واجب است)
 16- گواهى به دروغ.
 17- پيمان شكنى.
 18- رفتار بر خلاف وصيّت.
 19- شرابخوارى.
 20- رباخوارى.
 21- خوردن مال حرام.
 22- قمار بازى.
 23- خوردن مردار و خون.
 24- خوردن گوشت خوك.
 25- خوردن گوشت حيوانى كه مطابق شرع ذبح نشده است.
 26- كم فروشى.
 27- تعرّب بعد از هجرت. يعنى انسان به جايى مهاجرت كند كه دينش را از دست مى‏دهد.
 28- كمك به ستمگر.
 29- تكيه بر ظالم.
 30- نگهدارى حقوق ديگران بدون عذر.
 31- دروغگويى.
 32- تكبر.
 33- اسراف و تبذير.
 34- خيانت.
 35- غيبت.
 36- سخن چينى.
 37- سر گرمى به امور لهو.
 38- سبك شمردن فريضه حج.
 39- ترك نماز.
 40- ندادن زكات.
 41- اصرار بر گناهان صغيره.
 اما شرك به خدا و انكار آنچه را كه خداوند دستور داده، و دشمنى با اولياى خدا، از بزرگترين گناهان كبيره مى‏باشد.(۲)
 همانگونه كه بيان شد طبق فتواى امام خمينى قدس سره گناهان كبيره، بسيار است و آنچه در بالا ذكر شد قسمتى از آنها است، مثلاً توهين به كعبه و قرآن و پيامبر صلى الله عليه وآله و امامان عليهم السلام يا ناسزا گفتن به آنها و بدعت‏گذارى و.... از گناهان كبيره است.
 يك تقسيم بندى ديگر در مورد گناهان
 امام على عليه السلام در گفتارى فرمود:
 «ان الذنوب ثلاثة... فذنب مغفور و ذنب غير مغفور و ذنب نرجو لصاحبه و نخاف عليه... »
 «گناهان بر سه گونه‏اند: گناه بخشودنى و گناه نابخشودنى و گناهى كه براى صاحبش، هم اميد (بخشش) داريم و هم ترس از كيفر.»
 سپس فرمود: «اما گناهى كه بخشيده است، گناه بنده‏اى است كه خداوند او را در دنيا كيفر مى‏كند و در آخرت كيفر ندارد. در اين صورت خداوند حكيم‏تر و بزرگوارتر از آنست كه بنده‏اش را دو بار كيفر كند.
 اما گناهى كه نابخشودنى است، حق الناس است يعنى ظلم بندگان نسبت به همديگر كه بدون رضايت مظلوم بخشيده نمى‏شود.
 و اما نوع سوم، گناهى است كه خداوند آن را بر بنده‏اش پوشانده و توبه را نصيب او نموده است، و در نتيجه آن بنده هم از گناهش هراسان است و هم اميد به آمرزش پروردگارش دارد، ما نيز درباره‏ى چنين بنده‏اى، هم اميدواريم و هم ترسان.(۳)

 ۱) كافى مترجم، ج‏3 ص‏392. به نقل از علامه مجلسى كه او اين موارد را از شيخ بهائى نقل نموده است.
۲) تحرير الوسيله، ج‏1 ص 274-275.
۳) بحار، ج‏6 ص‏30.

نوشته شده توسط كربلايي در دوشنبه 1388/03/18 ساعت 11:58 موضوع معارف اسلامی: | لينک ثابت

احکام زکات فطره

به چه کسی واجب است ؟

مسئله : کسی که موقع غروب شب عید فطر ، بالغ و عاقل و

هشیار است وفقیر و بندۀ کسی نیست  باید برای خودش و

 کسانی که در غروب شب عید فطر نان خور او حساب میشوند

 زکات فطره بدهد ، کوچک باشند یا بزرگ ، مسلمان باشند یا کافر ،

دادن خرج آنان بر او واجب باشد یا نه ،

در شهر خود او یا در شهر دیگر باشند .

مسئله : فطرۀ مهمانی که پیش از غروب شب عید فطر

با رضایت صاحبخانه وارد شده ونان خور او حساب میشود ،

 بر او واجب است .

مسئله : فطرۀ مهمانی که بعد از غروب شب عید فطر وارد میشود ،

 بر صاحبخانه واجب نیست اگر چه پیش از غروب او را دعوت کرده باشند

 ودر خانۀ او هم افطار کند .

توضیح المسائل مراجع مسئلۀ: 1991و1993و1995و1996

نوشته شده توسط كربلايي در دوشنبه 1387/07/08 ساعت 2:6 موضوع پیرامون احکام: | لينک ثابت

مقدار زکات فطره و جنس آن

 برای هر نفری باید یک صاع که تقریبا سه کیلو است بپردازند .

وجنس آن عبارتست از:

گندم یا جو یا خرما یا کشمش یا برنج یا ذرّت و مانند اینها

واگر پول یکی از این ها راهم بدهد کافی است .

 زمان جدا کردن زکات فطره از اموال:

  کسی که نماز عید فطر می خواند ،

 بنابر احتیاط واجب باید فطره را پیش از نماز عید بدهد ؛

 ولی اگر نماز عید نمی خواند ،

می تواند دادن فطره را تا ظهر تاخیر بیندازد .

 اگر به نیّت فطره مقداری از مال خود را کنار بگذارد

 و تاظهر روز عید به مستحقّ ندهد ،

 احتیاط واجب آنست که هر وقت آن را میدهد ، نیّت فطره نماید .

 توضیح المسائل مراجع

نوشته شده توسط كربلايي در پنجشنبه 1387/07/04 ساعت 8:8 موضوع پیرامون احکام: | لينک ثابت

فلسفۀ واجب شدن روزه

الامام الرضا علیه السلام : ـ فی علة وجوب الصوم ـ

لکی یعرفوا ألمَ الجوع والعطش و یستدلوا علی فقر الآخرة

و لیکون الصائم خاشعا ذلیلا مسکینا مأجورا محتسبا عارفا صابرا

علی ما أصابه من الجوع والعطش ،

 فیستوجب الثواب مع ما فیه من الإمساک عن الشهوات ،

 ولیکون ذلک واعظا لهم فی العاجل و رائضا لهم علی أداء ما کلفهم ،

 ودلیلا لهم فی الأجر ،

و لیعرفوا شدَّة مبلغ ذلک علی اهل الفقر و المسکنة فی الدنیا ،

فیؤدُّوا الیهم ما فرض الله لهم فی أموالهم .

امام رضا(علیه السلام) در بيان علت وجوب روزه مى فرمايد :

تا مردم رنج گرسنگى و تشنگى را بچشند ، و به نيازمندى خود در آخرت پى برند ،

 و روزه دار بر اثر گرسنگى و تشنگى كه به او مى رسد ،

 خاشع و ذلـيل و فروتن و مأجور وطالب رضا و ثواب خدا و عارف و صابر باشد ؛

 و بدين سبب مستوجب ثواب شود . وفائدۀ دیگر آنکه :

روزه ، مـوجب خوددارى از شهوات است  ، نيز تا روزه در دنيا پندگوى آنان باشد ،

 و ايشان را در راه انـجام تكاليفشان ،

رام و ورزيده كند  و راهنماى آنان باشد در رسيدن به اجر ؛

و پى ببرند به اندازۀ سختى تـشنگى و گرسنگى كه نيازمندان و مستمندان

 در دنيا مى چشند ؛

و در نتيجه حقوقى را كه خداوند در دارائيهايشان واجب فرموده است ،

 به ايشان بپردازند .

میزان الحکمه ج7ص3206

نوشته شده توسط كربلايي در چهارشنبه 1387/06/13 ساعت 2:34 موضوع مرگ از دیدگاه اسلام: | لينک ثابت

بعضی از اعمال شب نیمۀ ماه شعبان

1- غسل

 2- دوّم احياءاين شب است به نماز و دعاء و استغفار و در روايتست :

 هر كه احيا دارد اين شب را ، نميرد دل ا ودر روزى كه دلها بميرند !

 3- زيارت حضرت امام حسين(ع) است كه افضل اعمال اين شب و باعث آمرزش ‍ گناهانست ؛ و هر كه خواهد با او مصافحه كند روح صد و بيست و چهار هزار پيغمبر زيارت كند آن جناب را در اين شب .

4- خواندن دعاى كميل را كه ورودش ‍ در اين شبست .

5- هر يك از سُبْحانَ اللّهِ وَالْحَمْدُلِلّهِ وَاللّهُ اَكْبَرُ وَلا اِلهَ اِلا اللّهُ را صد مرتبه بگويد تا خداوند تعالى گناهان گذشته او را بيامرزد و برآورد حاجتهاى دنيا و آخرت او را .

6- زیارت امام زمان(عج) و دعا برای سلامتی و ظهور آن حضرت .

برگرفته از مفاتیح الجنان/ اعمال نیمۀماه شعبان

نوشته شده توسط كربلايي در شنبه 1387/05/26 ساعت 3:15 موضوع پیرامون احکام: | لينک ثابت

            دومسئله:

1 . براى فرد بى وضو حرام است كه نام خداوند متعال

را  مس نمايد و هم چنين است بنا بر احتياط واجب مس

اسامى مبارك پيامبر(ص) و ائمه و حضرت زهرا عليها

السلام .

(توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 199، مسئله 319

 آيات عظام فاضل، سيستانى، تبريزى، زنجانى: بهتر

آن است كه اسم مبارك پيامبر و ائمه معصومين و حضرت

زهرا عليها السلام را مس ننمايد .

 آيت الله مكارم: مس اسم مبارك پيامبر ص و

ائمه هدى عليهم السلام و حضرت زهرا عليها السلام

 اگر هتك حرمت و بى احترامى باشد حرام است )

2 . يكى از محرمات بر شخص جنب، رساندن جايى از

بدن به خط قرآن يا به اسم خدا - به هر لغت كه باشد -

و بنا بر احتياط اسم پيامبران و امامان و حضرت زهرا

است . (توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 226;

آيات عظام صافى، سيستانى، بهجت)

نوشته شده توسط كربلايي در دوشنبه 1387/04/31 ساعت 16:57 موضوع پیرامون احکام: | لينک ثابت

      بخوانیدو عمل کنید 

                    عقد و عروسى

برپايى مجلس عقد و عروسى در روزها و شبهاى شهادت ائمه

معصومين عليهم السلام اگر موجب توهين و هتك باشد، اجتناب از

آن لازم است .سؤال: برخى براى اينكه برنامه هاى موسيقى و لهو

و لعب در مجالس عروسى خود را توجيه كنند مى گويند: اين برنامه

ها در شب عروسى حضرت زهرا عليها السلام نيز وجود داشته

است .

سوال:آيا اين نسبتها صحيح است؟

پاسخ: چنين نسبتى صحيح نيست .

                         نماز حضرت زهرا عليها السلام

نماز حضرت زهرا عليها السلام دو ركعت است; بدين صورت كه در ركعت اول

بعد از حمد 100 مرتبه سوره قدر و در ركعت دوم بعد از حمد 100 مرتبه سوره

توحيد خوانده مى شود .

            نماز استغاثه به حضرت زهرا عليها السلام

در مفاتيح الجنان روايت شده است كه: هر گاه حاجتى دارى دو

ركعت نماز به جاى آور و پس از سلام سه مرتبه تكبير بگو و پس از

آن تسبيحات حضرت فاطمه عليها السلام را بگو، آنگاه به سجده برو

و صد مرتبه بگو: «يا مولاتى يا فاطمة اغيثينى » ، سپس جانب

راست صورت را بر زمين بگذار و همان ذكر را صد مرتبه بگو، سپس

جانب چپ صورت را بر زمين بگذار و صد مرتبه همان ذكر را بگو و

حاجت خود را بخواه، به خواست خداوند حاجتت برآورده مى شود .

نوشته شده توسط كربلايي در دوشنبه 1387/04/10 ساعت 3:58 موضوع پیرامون احکام: | لينک ثابت